Sosyal güvenlikte köklü değişiklikler yolda. Torba yasa taslağıyla birlikte borçlanma primleri artıyor, emekli maaşı hesapları yeniden şekilleniyor, milyonlarca kişiyi ilgilendiren GSS borçları için af geliyor. Kritik tarihten önce başvuru yapanlar ise büyük avantaj elde edecek.
Yeni yıla sayılı günler kala torba yasa taslağı, emeklilik planı yapan milyonlarca vatandaşın hesaplarını altüst etti. Sosyal güvenlik sisteminde yapılması planlanan düzenlemeler; borçlanma maliyetlerinden emekli maaşlarına, GSS borçlarından prime esas kazanç sınırlarına kadar birçok alanda köklü değişiklikler içeriyor.
Düzenlemenin detaylarını kamuoyuyla paylaşan Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem, yapılacak değişikliklerin özellikle yıl sonuna kadar harekete geçmeyenler için ciddi maliyetler doğurabileceğine dikkat çekti.
Mevcut uygulamada emeklilik için eksik prim günlerini tamamlamak isteyenler;
Askerlik
Yurt dışı çalışma
Doğum
Staj ve benzeri süreleri
borçlanarak prim kazanabiliyor.
Halihazırda yurt dışı borçlanması hariç bu işlemler, brüt asgari ücretin yüzde 32’si üzerinden hesaplanıyor. Ancak torba yasa taslağına göre doğum borçlanması hariç tüm borçlanmalarda prim oranı yüzde 45’e çıkarılacak.
Bu da askerlik ve yurt dışı borçlanması başta olmak üzere tüm kalemlerde ciddi bir maliyet artışı anlamına geliyor.
Faruk Erdem’in özellikle altını çizdiği nokta şu:
Borçlanmada esas olan ödeme değil, başvuru tarihi.
Aralık ayı sonuna kadar e-Devlet üzerinden borçlanma başvurusu yapanlar, mevcut düşük oranlardan yararlanacak. Ödeme ise daha sonra, tebligat geldikten sonra 3 ay içinde yapılabiliyor.
Ödeme yapılmazsa başvuru iptal ediliyor ancak bu durumda yeniden başvuru yapılması halinde zamlı oranlar ve yeni asgari ücret devreye giriyor.
Borçlanma tutarlarını belirleyen en önemli unsurlardan biri de brüt asgari ücret. Şu anda hesaplamalar yaklaşık 26 bin TL üzerinden yapılıyor. Ocak ayında asgari ücretin 30 bin TL’nin üzerine çıkması bekleniyor.
Yeni yasayla birlikte:Asgari ücret artışı
Prim oranının yüzde 45’e yükselmesi birraya geldiğinde, özellikle askerlik ve doğum borçlanmasında 200 bin liraya varan farklar oluşabileceği ifade ediliyor.
Borçlanma yapmak isteyen ancak şu an ödeme gücü olmayanlar için kritik bir avantaj bulunuyor. Başvurunun yıl bitmeden yapılması yeterli. Ödeme zorunluluğu, başvurudan sonra gönderilen bildirimin ardından başlıyor.
Bu nedenle “Şu an param yok” diyenlerin bile başvuruyu kaçırmaması, ileride ciddi bir mali kaybın önüne geçebiliyor.
Yeni düzenlemeler sadece maliyet artışı olarak görülmüyor. Faruk Erdem’e göre, daha yüksek kazanç üzerinden yatırılan primler, emekli maaşı hesaplamasında da avantaj sağlıyor.
Yani bugün daha fazla prim ödeyenler, uzun vadede daha yüksek emekli aylığı alma şansını artırıyor.
Torba yasa taslağındaki bir diğer önemli değişiklik ise prime esas kazanç üst sınırı. Mevcut sistemde bu sınır, brüt asgari ücretin 7,5 katı seviyesinde ve yaklaşık 195 bin TL.
Yeni düzenlemeyle bu sınır 9 kata çıkarılacak. Asgari ücret artışıyla birlikte üst sınırın 300 bin TL’yi aşması bekleniyor. Bu değişiklik özellikle yüksek maaşlı çalışanlar ve işverenler için daha fazla prim ödemesi anlamına geliyor.
Torba yasa taslağının en dikkat çeken başlıklarından biri ise Genel Sağlık Sigortası (GSS) borçları. Buna göre:
1 Ocak 2016 ve öncesine ait
Yaklaşık 1 milyon 447 bin kişiyi kapsayan
Toplamda 3,2 milyar TL’lik GSS borcu
tamamen silinecek.
Bu düzenleme, yıllar içinde fark edilmeden biriken ve faizle büyüyen borçların ortadan kalkmasını sağlayacak.
2016 sonrası GSS borcu bulunanlar için de çözüm var. Geliri olmayan veya çalışmayan vatandaşlar, kaymakamlıklara başvurarak gelir testi yaptırabiliyor.
Gelir testi sonucunda ödeme gücü olmadığı tespit edilenlerin:
GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor
Mevcut borçları siliniyor
Bu özellikle öğrenciler, işsizler ve geçici olarak çalışmayan gençler için büyük önem taşıyor.
Lise öğrencileri: 20 yaşına kadar muaf
Üniversite öğrencileri: 25 yaşına kadar muaf
Bu yaş sınırlarını aşan, çalışmayan ve emekli olmayan herkes için GSS borcu riski bulunuyor. Uzmanlar, gençlerin e-Devlet üzerinden borç durumlarını mutlaka kontrol etmelerini öneriyor.
Askerlik, doğum ve yurt dışı borçlanması yapmayı düşünen vatandaşların Aralık ayı bitmeden e-Devlet üzerinden başvuru yapması, yeni düzenlemeler öncesi büyük avantaj sağlayacak.
Yeni yılda emeklilikte tüm hesaplar değişiyor. Zamanında adım atanlar kazanacak.
Meteoroloji’nin son değerlendirmeleri, İstanbul ve Ankara’da kışın en sert döneminin başladığını gösteriyor. Sıcaklıklar hızla düşerken, gözler ocak ayının ilk günlerine çevrildi. Kış sertleşiyor, sıcaklıklar hızla düşüyor Türkiye genelinde etkisini artıran soğuk hava dalgası, önümüzdeki günlerde özellikle İstanbul ve Ankara’da daha net hissedilecek. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı son rapora göre iki büyük şehirde de sıcaklıklar mevsim […]
Kalabalıkta fark edilmeden geçip gidenler, randevusu yokken bile temposunu düşürmeyenler… Psikolojiye göre hızlı yürümek yalnızca bir alışkanlık değil; zihinsel yapı, zaman algısı ve içsel motivasyon hakkında güçlü sinyaller veriyor. Hızlı adımlar bir tesadüf değil Kaldırımda herkesi geride bırakanlar, parkta bile ritmini koruyanlar ya da telefonla konuşurken dahi yavaşlamayanlar genellikle aynı ortak noktada buluşuyor: istikrarlı bir […]
1999, 2000 ve 2008 sonrası sigorta girişi olan ve EYT kapsamı dışında kalan milyonlarca çalışan için emeklilikte yeni kapılar aralanıyor. SGK’nın sunduğu borçlanma ve ihya imkânları sayesinde eksik primler tamamlanabiliyor, emeklilik yaşı öne çekilebiliyor. EYT dışındakiler için umut yeniden yeşerdi Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi birçok kişiyi kapsarken, 1999 sonrası sigorta girişi olan milyonlarca çalışan […]
Ücretli poşet uygulamasında yeni yıl öncesi zam tartışması başladı. Market temsilcileri, artan maliyetleri gerekçe göstererek 2026’da poşet fiyatının 2,5 liraya çıkarılmasını isterken, Bakanlık cephesinden bu talebe temkinli yaklaşım geldi. Poşet fiyatı masaya yatırıldı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Ambalaj Komisyonu, “Sıfır Atık” uygulaması kapsamında 2026 yılında geçerli olacak ücretli poşet bedelini […]
Almanya merkezli köklü giyim markası Eterna, artan maliyetler ve daralan talep nedeniyle iflas başvurusunda bulundu. 1863’ten bu yana faaliyet gösteren ve Türkiye’de de satış yapan marka için yeniden yapılanma süreci başladı. 162 yıllık dev markadan kötü haber Küresel ekonomide yaşanan dalgalanmalar, köklü markaları da sarsmaya devam ediyor. Son olarak Avrupa’nın en eski giyim markalarından biri […]
Milyonlarca çalışanın gözü Asgari Ücret Tespit Komisyonu’ndan çıkacak kararda. İlk toplantının ardından süreç hız kazanırken, “Asgari ücret bugün belli olur mu?” sorusu yeniden gündemde. Asgari ücret maratonu hızlandı Türkiye’de çalışan kesimin en önemli gündem maddelerinden biri olan 2026 asgari ücret zammı için geri sayım başladı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen süreçte, işçi, işveren […]
